Klaslama Kuruluşu Nedir? Gemilerde Klas ve Klas Sertifikası

  Daha önceki yazılarımızda kolay bayrak devletleri ve nasıl gemi adamı cüzdanına sahip olunur bahsetmiştik. Bu yazımızda ise denizcilik sektörünün en önemli kurumlarından biri olan klaslama kuruluşlarını inceleyeceğiz.

Klaslama Kuruluşu Nedir?

  Denizcilik endüstrisindeki klaslama kuruluşları, gemilerin ve açık deniz yapılarının inşası ile işletilmesine yönelik teknik standartları oluşturan ve bu standartların uygulanmasını denetleyen bağımsız kuruluşlardır.

  Klas kuruluşlarının temel görevi, gemilerin tasarım, inşa ve işletme süreçlerinin belirlenen kurallara uygun olup olmadığını doğrulamaktır. Bir geminin klaslı olması, geminin yapısal bütünlüğünün ve teknik durumunun uluslararası standartlara uygun olduğunun göstergesidir.

Klas kuruluşları yalnızca gemileri değil;

• Offshore platformları,
• Sondaj gemilerini,
• Denizaltıları,
• Yüzer üretim tesislerini,
• Açık deniz enerji yapılarını

da denetleyerek sınıflandırmaktadır.

  Gemilerin klas kurallarına uygunluğunun devam edip etmediğini kontrol etmek amacıyla belirli aralıklarla sörveyler gerçekleştirilir.

Bayrak Devleti ve Klas Kuruluşu İlişkisi

  Her bayrak devletinin kendi gemi sicili bulunmaktadır. Bir geminin belirli bir ülke bayrağı altında faaliyet gösterebilmesi için ilgili bayrak devletine kayıtlı olması gerekir.

 Bayrak devletleri, gemilerin uluslararası sözleşmelere uygunluğunu denetlemek amacıyla klas kuruluşlarına yetki verebilir. Bu durumda klas kuruluşları bayrak devleti adına denetim yapabilir ve çeşitli sertifikalar düzenleyebilir.

 Bu nedenle birçok durumda klas kuruluşları hem kendi klas kurallarını hem de uluslararası denizcilik sözleşmelerini denetlemektedir.

IACS Nedir?

International Association of Classification Societies (IACS)

  IACS, dünyanın önde gelen klas kuruluşlarını bir araya getiren teknik tabanlı uluslararası bir organizasyondur.

  Günümüzde IACS üyesi klas kuruluşları tarafından sınıflandırılan gemiler, dünya ticaret filosunun tonaj bazında %90'dan fazlasını oluşturmaktadır.

IACS'ın amacı:

• Ortak teknik standartlar geliştirmek,
• Deniz emniyetini artırmak,
• Çevrenin korunmasına katkı sağlamak,
• Klas kuralları arasında uyum sağlamak

olarak özetlenebilir.

Dünyanın Başlıca Klas Kuruluşları

  Dünyada faaliyet gösteren en önemli klas kuruluşlarından bazıları şunlardır:

• Lloyd's Register (LR) – Birleşik Krallık
• American Bureau of Shipping (ABS) – ABD
• DNV – Norveç
• Bureau Veritas (BV) – Fransa
• RINA – İtalya
• ClassNK – Japonya
• Korean Register (KR) – Güney Kore
• China Classification Society (CCS) – Çin
• Türk Loydu (TL) – Türkiye

Klaslama Sistemi Nasıl Ortaya Çıktı?

  Klaslama sisteminin kökeni 18. yüzyılın sonlarına kadar uzanmaktadır.

 Londra'daki ünlü Lloyd's Coffee House'da faaliyet gösteren sigortacılar, sigorta kapsamına alınacak gemilerin teknik durumunu değerlendirebilmek amacıyla bağımsız bir denetim sistemi geliştirmiştir.

Gemiler gövdelerinin durumuna göre:

• A
• E
• I
• O
• U

harfleriyle sınıflandırılmıştır.

Gemide bulunan ekipmanlar ise:

• G (Good)
• M (Medium)
• B (Bad)

olarak değerlendirilmiştir.

  Daha sonra bu sistem geliştirilerek günümüzde de kullanılan ve yüksek kaliteyi ifade eden "A1" kavramı ortaya çıkmıştır.

Klasın Askıya Alınması (Suspension of Class)

  Bazı durumlarda klas kuruluşu, geminin klasını geçici olarak askıya alabilir.

  Aşağıdaki durumlar buna örnek olarak verilebilir:

• Geminin klas kurallarına uygun işletilmemesi,
• Belirlenen freeboard değerlerinden daha düşük serbest borda ile sefer yapılması,
• Klası etkileyen hasar veya kusurların bildirilmemesi,
• Klas kuruluşunun onayı alınmadan önemli onarım veya tadilat yapılması,
• Klas yenileme veya özel sörveylerin süresinde tamamlanmaması,
• Yıllık veya ara sörveylerin gerçekleştirilmemesi,
• Sörvey tamamlanmadan ticari faaliyetlere devam edilmesi.

Klasın askıya alınması durumunda gemi ticari faaliyetlerinde ciddi kısıtlamalarla karşılaşabilir.

Klasın Düşmesi (Withdrawal of Class)

  Bazı durumlarda klas kuruluşu geminin klasını tamamen geri çekebilir.

  Bunun başlıca nedenleri şunlardır:

• Armatörün talebi,
• Klasın uzun süre askıda kalması,
• Geminin onarımının ekonomik olmaması,
• Geminin kaybolması veya total loss ilan edilmesi,
• Klas gerekliliklerinin yerine getirilmemesi.

 Klasın düşmesi durumunda geminin sigortalanması, kiralanması ve ticari faaliyet göstermesi oldukça zorlaşır.

Gemiler İçin Klas Neden Önemlidir?

 Klas sertifikası bir geminin güvenli ve uluslararası standartlara uygun şekilde işletildiğinin göstergesidir.

Klası bulunmayan veya klasını kaybetmiş bir gemi:

• Sigorta bulmakta zorlanabilir,
• Liman devleti kontrollerinde sorun yaşayabilir,
• Kiracı bulmakta zorlanabilir,
• Ticari faaliyetlerine devam edemeyebilir.

  Bu nedenle klas, modern denizcilik sektörünün temel unsurlarından biri olarak kabul edilmektedir.

Sonuç

  Klaslama kuruluşları, gemilerin ve açık deniz yapılarının güvenli şekilde inşa edilmesini ve işletilmesini sağlayan bağımsız denetim kuruluşlarıdır. Dünyadaki deniz ticaret filosunun büyük bölümü IACS üyesi klas kuruluşları tarafından denetlenmekte olup, klas sertifikaları gemilerin ticari faaliyetlerini sürdürebilmesi açısından kritik öneme sahiptir.