
MARPOL Nedir? MARPOL Ekleri ve Deniz Kirliliğini Önleme Kuralları
Deniz taşımacılığı dünya ticaretinin temel unsurlarından biridir. Ancak gemilerden kaynaklanan petrol, kimyasal madde, çöp, pis su ve hava emisyonları deniz çevresi üzerinde ciddi olumsuz etkiler oluşturabilmektedir. Bu nedenle Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından hazırlanan MARPOL Sözleşmesi, gemilerden kaynaklanan kirliliği önlemek amacıyla yürürlüğe konulmuştur.
MARPOL Nedir?
MARPOL (International Convention for the Prevention of Pollution from Ships), Türkçe adıyla Gemilerden Kaynaklanan Deniz Kirliliğinin Önlenmesi Uluslararası Sözleşmesi, denizlerin gemi operasyonları veya deniz kazaları sonucunda kirlenmesini önlemeyi amaçlayan uluslararası çevre koruma sözleşmesidir.
MARPOL ilk olarak 1973 yılında kabul edilmiş, 1978 Protokolü ile güncellenerek günümüzde kullanılan yapısına kavuşmuştur. Günümüzde uluslararası sefer yapan ticari gemilerin büyük bölümü MARPOL hükümlerine tabidir.
MARPOL Kaç Ekten Oluşur?
MARPOL Sözleşmesi altı ana ekten oluşmaktadır:
- MARPOL Ek I: Petrol Kirliliğinin Önlenmesi
- MARPOL Ek II: Zararlı Sıvı Maddeler
- MARPOL Ek III: Paketlenmiş Zararlı Maddeler
- MARPOL Ek IV: Pis Sular (Sewage)
- MARPOL Ek V: Çöp Yönetimi
- MARPOL Ek VI: Hava Kirliliğinin Önlenmesi
MARPOL Ek I: Petrol Kirliliğinin Önlenmesi
MARPOL Ek I, petrol ve petrol türevlerinin denize karışmasını önlemeyi amaçlar. Petrol tankerleri ile belirli tonaj üzerindeki gemiler bu ek kapsamındadır.
Bu ek kapsamında:
- Oil Record Book tutulur.
- SOPEP Planı bulundurulur.
- Petrol tahliye kuralları uygulanır.
- Liman atık alım tesisleri kullanılır.
MARPOL Ek II: Zararlı Sıvı Maddeler

MARPOL Ek II, kimyasal tankerler tarafından taşınan zararlı sıvı maddelerin deniz çevresine zarar vermesini önlemeyi amaçlar.
Kimyasallar üç kategoriye ayrılır:
Kategori X
Deniz çevresi için en tehlikeli maddelerdir. Denize tahliyesi yasaktır.
Kategori Y
Belirli şartlar altında tahliye edilebilir.
Kategori Z
Çevresel etkisi daha düşük olan maddelerdir ve belirli kurallara bağlı olarak tahliye edilebilir.
MARPOL Ek III: Paketlenmiş Zararlı Maddeler
Konteynerler, portatif tanklar ve ambalajlı tehlikeli yüklerin taşınması sırasında uygulanacak kuralları içerir.
Bu ek kapsamında:
- Paketleme kuralları
- Etiketleme
- Dokümantasyon
- İstifleme
- Liman devleti kontrolleri
yer almaktadır.
MARPOL Ek IV: Pis Suların Kontrolü
Gemilerde oluşan kanalizasyon ve benzeri atık suların denizlere boşaltılmasını düzenler.
Pis su tahliyesi için:
- Onaylı arıtma sistemi bulunmalı veya
- Belirlenen mesafe ve hız şartları sağlanmalıdır.
Bu ek özellikle yolcu gemileri ve büyük ticari gemiler için önem taşımaktadır.
MARPOL Ek V: Çöp Yönetimi
.jpg)


Gemilerden kaynaklanan katı atıkların denizlere bırakılmasını düzenler.
Bu kapsamda:
- Çöp Yönetim Planı
- Çöp Kayıt Defteri
- Çöp ayrıştırma kuralları
uygulanmaktadır.
Plastik atıkların denize bırakılması kesin olarak yasaktır.
MARPOL Ek VI: Hava Kirliliğinin Önlenmesi

MARPOL Ek VI, gemilerden kaynaklanan hava emisyonlarını sınırlandırır.
Bu ek kapsamında:
- Kükürt oranı sınırlandırılmış yakıt kullanımı
- NOx ve SOx emisyon limitleri
- Scrubber sistemleri
- SECA bölgeleri

yer almaktadır.
Sonuç
MARPOL Sözleşmesi, deniz çevresinin korunması için oluşturulmuş en önemli uluslararası denizcilik düzenlemelerinden biridir. Petrol, kimyasal madde, çöp, pis su ve hava kirliliğini kontrol altına alan bu sözleşme sayesinde gemi kaynaklı çevre kirliliğinin azaltılması hedeflenmektedir.
Yorum Gönder