Balon Balığı Nedir? Balon Balığı Neden Tehlikelidir?

   Daha önceki yazımızda Trakonya balığından bahsetmiştik bu yazımızda ise istilacı bir tür oran Balon Balığından bahsedeceğiz.

Balon Balığı Nedir? Balon Balığı Neden Tehlikelidir?

  Son yıllarda özellikle Akdeniz ve Ege Denizi kıyılarında sıkça görülmeye başlayan balon balıkları, hem deniz ekosistemi hem de insan sağlığı açısından önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Bu yazımızda balon balığının ne olduğunu, neden tehlikeli kabul edildiğini ve ülkemiz kıyılarında nasıl yayıldığını inceleyeceğiz.

Balon Balığı Nedir?

  Balon balığı, tehdit altında hissettiğinde vücudunu su veya hava ile şişirerek normal boyutunun birkaç katına kadar büyütebilen bir balık türüdür.

  Dünyanın tropikal ve subtropikal denizlerinde yaşayan bu tür, son yıllarda Akdeniz'de de yaygın olarak görülmeye başlamıştır.

  Balon balıklarının en dikkat çekici özellikleri:

• Tehlike anında şişebilmeleri,
• Güçlü çene yapısına sahip olmaları,
• Bazı türlerinin son derece zehirli olmasıdır.

Balon Balıkları Türkiye'ye Nasıl Geldi?

  Balon balıklarının büyük bölümü Kızıldeniz kökenlidir.

  1869 yılında Süveyş Kanalı'nın açılmasının ardından birçok deniz canlısı Kızıldeniz'den Akdeniz'e geçmeye başlamıştır. Bu olaya deniz biyolojisinde "Lessepsiyen Göç" adı verilmektedir.

  Balon balıkları da bu göç sonucunda Doğu Akdeniz'e ulaşmış ve zamanla Türkiye kıyılarına kadar yayılmıştır.

Balon Balığı Neden Tehlikelidir?

Tetrodotoksin Zehri

  Balon balıklarının bazı türlerinde "Tetrodotoksin" adı verilen çok güçlü bir sinir zehri bulunmaktadır.

Bu zehir:

• Sinir sistemini etkiler,
• Kas felcine neden olabilir,
• Solunum yetmezliğine yol açabilir,
• Yüksek miktarda alındığında ölümcül olabilir.

Tetrodotoksin, bilinen en güçlü doğal zehirlerden biri olarak kabul edilmektedir.

Balon Balığı Yenir mi?

 Balon balığının birçok türü zehirlidir ve bilinçsiz şekilde tüketilmesi ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.

  Japonya'da "Fugu" adı verilen bazı balon balığı türleri özel eğitim almış şefler tarafından hazırlanarak tüketilmektedir. Ancak yanlış temizlenmesi durumunda ölümcül sonuçlar ortaya çıkabilmektedir.

  Bu nedenle balon balıklarının amatör kişiler tarafından tüketilmesi kesinlikle önerilmez.

Balon Balığının Deniz Ekosistemine Etkileri

 Balon balıkları yalnızca insanlar için değil, deniz yaşamı için de önemli bir tehdit oluşturmaktadır.

Çünkü:

• Hızlı çoğalırlar,
• Doğal düşmanları azdır,
• Yerli balık türleriyle besin rekabetine girerler,
• Balık popülasyonlarını olumsuz etkileyebilirler.

  Bu nedenle istilacı tür olarak değerlendirilmektedirler.

Balıkçılara Verdiği Zararlar

  Balon balıkları güçlü diş yapıları sayesinde:

• Balık ağlarını parçalayabilir,
• Oltaları koparabilir,
• Yakalanan balıkları yiyebilir.

  Bu durum özellikle kıyı balıkçılığı yapan kişiler için ekonomik kayıplara neden olmaktadır.

Balon Balığı Isırır mı?

  Evet.

  Balon balıkları oldukça güçlü çene yapısına sahiptir.

 Kabuklu canlıları ve sert yapılı deniz canlılarını parçalayabilecek kadar güçlü dişleri bulunduğundan insanlarda ciddi yaralanmalara neden olabilirler.

  Bu nedenle yakalanmaları halinde çıplak elle tutulmaları tavsiye edilmez.

Türkiye'de Balon Balığı ile Mücadele

  Balon balıkları Türkiye kıyılarında hızla yayılmaya başladıktan sonra, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından popülasyonlarını azaltmaya yönelik çeşitli çalışmalar başlatılmıştır.

  Bu çalışmaların en dikkat çekeni, balıkçılara yakaladıkları balon balıkları karşılığında destekleme ödemesi yapılmasıdır.

  Balon balıkları hem yerli balık türlerine zarar vermekte hem de balıkçıların ağlarını ve av araçlarını tahrip etmektedir. Bu nedenle istilacı türün popülasyonunu azaltmak amacıyla belirli dönemlerde balıkçılara kuyruk teslimi karşılığında ödeme yapılmaktadır.

 Uygulama kapsamında balıkçılar yakaladıkları balon balıklarının kuyruklarını teslim ederek destekleme ödemesinden yararlanabilmektedir.

  Bu proje sayesinde milyonlarca balon balığının ekosisteme zarar vermeden ortamdan uzaklaştırılması hedeflenmektedir.

  Balon balığı avcılığına verilen destekler yıllara göre değişebildiğinden güncel ödeme miktarları ve uygulama şartları Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından duyurulmaktadır.

Sonuç

 Balon balığı, tehlike anında şişebilen ve bazı türlerinde ölümcül tetrodotoksin zehri bulunan bir balık türüdür. Son yıllarda Akdeniz ve Ege Denizi'nde hızla yayılmış, hem deniz ekosistemi hem de balıkçılık faaliyetleri üzerinde olumsuz etkiler oluşturmaya başlamıştır. Bu nedenle balon balıkları istilacı tür olarak değerlendirilmekte ve popülasyonlarının kontrol altında tutulması için çeşitli çalışmalar yürütülmektedir.