Knot Nedir? Gemi ve Uçak Hızları Neden Knot ile Ölçülür?

  Denizcilikte ve havacılıkta hız ölçümleri günlük hayatta kullandığımız kilometre/saat (km/h) birimi yerine "knot" ile ifade edilmektedir. Gemilerin ve uçakların hız göstergelerinde knot birimi kullanılmaktadır. Peki knot nedir ve neden kullanılmaktadır?

Knot Nedir?

  Knot, denizcilik ve havacılıkta kullanılan bir hız birimidir.

1 Knot:

• Saatte 1 deniz mili
• Saatte 1,852 kilometre

anlamına gelmektedir.

Örneğin:

• 10 knot = 18,52 km/s
• 20 knot = 37,04 km/s
• 30 knot = 55,56 km/s

olarak hesaplanır.

Gemilerde Hız Neden Knot ile Ölçülür?

  Denizcilikte mesafeler kilometre yerine deniz mili ile ölçülmektedir.

  Bir deniz mili, Dünya'nın çevresine dayalı olarak hesaplanan özel bir uzunluk birimidir ve 1852 metreye eşittir.

  Gemilerin kat ettiği mesafe deniz mili ile ifade edildiği için hızları da doğal olarak deniz mili/saat yani knot olarak ifade edilmektedir.

  Bu sistem günümüzde tüm dünyada standart olarak kullanılmaktadır.

Knot Terimi Nereden Gelmektedir?

  Knot kelimesi İngilizcede "düğüm" anlamına gelir.

  Bu terimin kökeni eski denizcilerin kullandığı hız ölçüm yöntemine dayanmaktadır.

  Geçmişte denizciler önce geminin hızını kaba şekilde ölçebilmek için denize bir parça tahta veya yüzebilen bir cisim bırakıyor ve bu cismin geminin kıç tarafından geçiş süresini gözlemliyorlardı.

  Daha sonra ise "parakete" adı verilen daha gelişmiş bir sistem kullanılmaya başlanmıştır.

Parakete ile Hız Ölçümü

  Parakete sistemi:

• Pasta dilimi şeklinde kesilmiş bir tahta,
• Uzun bir halat,
• Kum saati

yardımıyla çalışıyordu.

  Tahta denize bırakılır ve halatın üzerinde belirli aralıklarla düğümler bulunurdu.

  Bu düğümler yaklaşık 14,4 metre aralıklarla bağlanırdı.

  30 saniyelik kum saati çalıştırılır ve bu süre içerisinde halattan geçen düğüm sayısı sayılırdı.

Örneğin:

  30 saniyede 5 düğüm geçmişse geminin hızı 5 knot olarak kabul edilirdi.

  Bugün kullandığımız knot terimi de bu düğümlerden gelmektedir.

Deniz Mili Nasıl Ortaya Çıktı?

  Uzun yıllar boyunca farklı ülkeler farklı deniz mili ölçüleri kullanmıştır.

1929 yılında uluslararası anlaşmayla:

1 Deniz Mili = 1852 metre

olarak standartlaştırılmıştır.

  Amerika Birleşik Devletleri ise bu standardı 1954 yılında resmen kabul etmiştir.

Günümüzde Gemi Hızı Nasıl Ölçülüyor?

  Teknolojinin gelişmesiyle birlikte hız ölçüm yöntemleri de değişmiştir.

GPS Sistemi

  Geminin belirli zaman aralıklarındaki konum değişimleri uydu yardımıyla hesaplanarak hız belirlenir.

Chernikeff Paraketesi

  Geminin karinasından indirilen pervaneli sistem sayesinde pervanenin dönüş sayısına göre hız hesaplanır.

Basınç Paraketesi

  Geminin hareket halindeyken oluşturduğu basınç farkından yararlanır.

Elektromanyetik Parakete

  Deniz suyunun iletkenlik özelliğini kullanarak ölçüm yapar.

Doppler Parakete

  Deniz suyuna ses dalgaları gönderir ve geri dönüş sürelerini ölçerek hız hesaplaması yapar.

Bu sistem günümüzde yaygın olarak kullanılmaktadır.

Uçaklarda da Knot Kullanılır mı?

  Evet.

  Knot yalnızca denizcilikte değil havacılıkta da kullanılmaktadır.

  Çünkü havacılıkta da mesafeler ve seyrüsefer hesaplamaları deniz mili esasına göre yapılmaktadır.

Bu nedenle:

• Uçak hızları,
• Rüzgar hızları,
• Seyrüsefer hesaplamaları

genellikle knot cinsinden ifade edilmektedir.

Sonuç

  Knot, denizcilik ve havacılıkta kullanılan uluslararası hız birimidir. Bir knot saatte bir deniz miline, yani 1,852 kilometreye eşittir. İsmini eski denizcilerin hız ölçmek için kullandığı düğümlü halatlardan alan bu birim, günümüzde gemilerde ve uçaklarda kullanılmaya devam etmektedir.