Geçmişte serdümenler, kaptanın ve zabitlerin verdiği komutları uygulamak için saatlerce dümenin başında olur, vardiya tutarlardı. Denizcilik sektöründe otomasyonun artmasıyla beraber ilk Otomatik Pilot Sistemi 1920 yıllarında ticari gemiler için tanıtıldı. Otomatik Pilot Sisteminin hayata geçmesiyle beraber köprüüstünde, dar boğaz veya kanal, zorlu hava şartları veya manevra harici serdümen bulundurma ihtiyacı ortadan kalktı.
Otomatik Pilot Sistemi Nedir?
Otomatik Pilot Sistemi Gyro Pusula ile senkronize edilir. Daha modern sistemler ise ECDIS ile senkronize edilerek sefer planındaki rotayı ve değişiklikleri takip edebilmektedir. Otomatik Pilot Sistemi gemiyi istenilen rotada tutabilmek için rüzgar ve akıntı etkilerini hesaplayarak dümen dişlisini kontrol eder ve manuel olarak girilen rotayı yönlendirir. Küçük dümen açıları kullanarak bunu başarabilen bu sistem gemide yakıt tasarrufu sağlamakla beraber dümen motorlarındaki yıpranmayı da azaltmaktadır. Sistem, rüzgar, akıntı veya deniz şartlarından kaynaklı olarak istenilen rotayı tutamaz duruma geldiğinde ise alarm vererek vardiya zabitini uyarır. Ayrıca sistemin düşük hızlarda etkili çalışmayacağı bilinmelidir.
Şu unutulmamalıdır ki Otomatik Pilot Sistemleri, bir serdümenin yerini almaz, ancak gemiyi kontrol edebilmeye yardımcı olarak vardiya zabitlerinin, rotayı, hava durumunu ve sistemleri izleme gibi vardiyanın daha geniş yönlerine odaklanmalarına izin verir. Otomatik Pilot Sistemlerine aşırı güven ve verimliliğinin yanlış anlaşılmasından dolayı birçok kaza yaşanmıştır.
Otomatik Pilot Sistemi Çalışma Prensibi
GYRO veya Manyetik Pusuladan gelen sinyal ve manuel olarak girilen dümen komut sinyali diferansiyel amplifikatör yardımıyla karşılaştırılır. İki sinyal arasında farklılık yoksa amplifikatör çıkış üretmeyecek dümen harekete geçmeyecektir. İki veri arasında farklılık varsa farkın büyüklüğüne göre amplifikatörden çıkış sinyali gönderilir ve dümen harekete geçer.
Otomatik Pilot Sistemi Kontrol ve Fonksiyonları
Weather: Sistemin hava koşullarına duyarlılığı ayarlanır. Hava durumu kötüleştikçe ayarı düzeltmek gerekmektedir.
Counter Rudder: Gemiye döndürme komutu verdiğimizde baş taraf ataletin etkisiyle dönmeye devam eder. Bu durumu azaltmak için bu ayar kullanılır.
Rudder: Gemi rotadan 1 derece saptığında bunun giderilmesi için dümenin kaç dereceye alınacağı saptar.
Rudder Limit: Gemilerin dümen limitleri 35 dereceye kadardır. Sistemin uygulayacağı dümen limiti buradan ayarlanır.
Perm Helm: Dümen tam ortada iken rüzgar akıntı vs. gibi dış etki yok ise gemi oto-pilota verilen doğru rotasını korur. Fakat bazı durumlarda gemi dümeninin az miktar sancak veya iskelede devamlı tutulması gerekebilir. Bunu permanent helm ayarı sağlar.
Yorum Gönder