Sextant Nedir? Sextant Hataları Nelerdir?

 



Sextant Nedir?

 Sextant, göksel navigasyon (seyir) için gerekli bir araçtır. Denizdeki iki nesne arasındaki açıyı, ufukta  görünür bir nesnenin veya gök cisimlerinin yüksekliğini ölçmek için kullanılır. Yayı, bir dairenin altıda biri olan 60 derece olduğu için adına sextant denmiştir.
 

Sextant Çalışma Prensibi

 Bir ışık ışını bir düzlem aynası tarafından yansıtıldığında, gelen ışının açısı, yansıyan ışının ve normalin aynı düzlemde uzandığında yansıyan ışının açısına eşittir. Bir ışık ışını, iki düzlem aynası tarafından aynı düzlemde art arda iki yansımaya maruz kaldığında, gelen ışın ile yansıyan ışın arasındaki açı, aynalar arasındaki açının iki katıdır.


Sextant Parçaları

Sextant Nasıl Kullanılır?


Bu video ile sextant kullanımı hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz:


Sextant Hataları

  • Dikeylik Hatası: İndeks camı sextantın düzlemine dik olmadığında ortaya çıkar. Bunun önüne geçmek için, indeks çubuğunu yayın ortasına sıkıştırılır ve sekstant yatay olarak tutarak sekstantın yayı ve indeks aynasındaki yansıması görünene kadar indeks aynasına eğik olarak eş zamanlı olarak bakılır. Hizalamada hata varsa, hizalanana kadar indeks camının arkasındaki ayar vidasını çevrilir.
  • Yan Hata: Ufuk camının sextantın düzlemine dik olmamasından kaynaklanır. İndeks çubuğu 0 derece 0,0 'de sıkıştırılır. Sekstant dik tutulur ve gök cismine bakılır. Bakarken mikrometre bir yöne çevrilir. Gök cisminin yansıyan görüntüsü doğrudan görüntünün üstünde ve altında hareket edecek ve tam olarak üzerinden geçmelidir. Yansıtılan görüntü doğrudan görüntünün soluna veya sağına geçerse, yan hata vardır. Bu hata, aynı satırda gerçek ve yansıyan ufuklar görünene kadar ikinci ayar vidasını (ufuk camının arkasındaki üst vida) döndürülerek giderilebilir.
  • İndeks Hatası: Bu hata, indeks 0 derece 0.0 'olarak ayarlandığında indeks aynası ve ufuk camı birbirine tam olarak paralel değilse oluşur. Temel olarak, bu, sekstantın optik sıfırı ile dereceli sıfırı arasındaki farktır; eğer optik sıfır, dereceli sıfırın sağındaysa ark OFF olarak adlandırılır ve optik sıfır, dereceli sıfırın solunda yer alıyorsa ark ON olarak adlandırılır. 
  • Kolimasyon Hatası: Teleskop ekseninin sextant düzlemine paralel olmamasından kaynaklanmaktadır. Teleskop, sekstanta eğilemeyecek şekilde tutturulmuştur. Bu modern sekstantlara bu nedenle herhangi bir yön verme vidası verilmemiştir.
  • Gökcismi Hatası: Yay üzerindeki ana ölçeğin veya mikrometre / verniyerin hatalı derecelendirilmesi nedeniyle oluşur.
  • Merkezleme Hatası: İndeks çubuğunun ekseninin yayın geometrik merkezinde yer almamasından kaynaklanır. Bu, bir üretim hatasından veya dikkatsiz kullanımdan kaynaklanabilir.
  • Gölge Hatası: Gölgeler, cam yüzeyleri, içlerinden geçen ışık ışınlarına normal olacak şekilde monte edilmelidir. Aksi takdirde, bozulma ortaya çıkacaktır. Kullanılan ton sayısı ne kadar fazlaysa, bozulma şansı o kadar artar.  
  • Optik Hatalar: Aynaların prizmatik hatalarından veya teleskop lensindeki sapmalardan kaynaklanır
  • Aşınma: Tutarsız hatalara yol açan bir geri tepmeye neden olur. Yağlama eksikliğinden, toz parçacıklarının varlığından, dikkatsiz kullanımdan kaynaklanabilir.
  • Dip: Bu, gözlemcinin hissedilir ufkunun düzlemi ile görünür ufkunun yönü arasındaki açıdır. Dip gözlemcinin deniz seviyesinde olmaması nedeniyle oluşur. Gözlemcinin gözünün yüksekliği arttıkça eğim değeri artar. Eğim değerleri, denizcilik almanakının kapak sayfasında ve deniz tablolarında (Nories) göz yüksekliğinin bir fonksiyonu olarak verilmiştir.


GASM-GOSS Çıkmış Sorular

Örnek: Güneşin yarıçap değeri 16,0 dır. Yapılan rasat sonucunda sextant asli (-) yay kısmında okunan değer 31,8 , artı yay kısmında okunan değer ise 32,2 dir. IC değeri nedir?

Sextant hatasını bulmak için - ve + yay değerleri her zaman birbirinden çıkarılır.

32,2 - 31,8 = 0,4  
Sextant hatası: 0,4 / 2 = +0,2

Örnek: Bir gemi küçük bir adanın yanından geçerken sextantla adanın iki ucu arasındaki yatay açı 5 derece olarak ölçülmüştür. Adanın haritadan ölçülen genişliği 1 mildir. Geminin adadan mesafesi nedir?

Mesafe: 57,3 x Haritadan Ölçülen Genişlik / Derece Olarak Yatay Açı

57,3 x 1 / 5 = 11,46 mil








Post a Comment

Daha yeni Daha eski