Daha önceki yazılarımızda navlun nedir, konşimento nedir ve SOF nedir bahsetmiştik bu yazımızda ise hazırlık mektubu nedir ne zaman verilir bahsedeceğiz.
NOR (Notice of Readiness) Nedir? Denizcilikte Hazırlık Mektubu
Denizcilik sektöründe zaman kavramı büyük önem taşımaktadır. Gemilerin limanda geçirdiği süreler, yükleme ve tahliye operasyonlarının ne kadar sürdüğü ve tarafların sözleşme şartlarına uyup uymadığı ticari açıdan önemli sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle deniz taşımacılığında zamanın başlangıcını belirleyen çeşitli belgeler kullanılmaktadır. Bunlardan en önemlilerinden biri de NOR (Notice of Readiness) yani Hazırlık Mektubu'dur.
NOR (Notice of Readiness) Nedir?
Notice of Readiness (NOR), Türkçesiyle Hazırlık Mektubu, gemi kaptanı tarafından düzenlenen ve geminin yükleme veya tahliye operasyonlarına başlamaya hazır olduğunu bildiren resmi bir belgedir.
Bu belge ile gemi kaptanı;
- Geminin limana ulaştığını,
- Yükleme veya boşaltma için hazır olduğunu,
- Operasyonların başlatılabileceğini
ilgili taraflara bildirmiş olur.
NOR genellikle gemi acentesi aracılığıyla kiracıya, yük sahibine veya terminale iletilir.
NOR Neden Önemlidir?
NOR, yükleme ve tahliye operasyonlarında zaman hesabının başlaması açısından büyük önem taşır.
Çünkü birçok charter party sözleşmesinde laytime (starya süresi) hesabı NOR'un verilmesi ve kabul edilmesi ile başlamaktadır.
Bu nedenle NOR'un doğru zamanda ve geçerli şekilde verilmesi hem gemi sahibi hem de kiracı açısından kritik öneme sahiptir.
Laytime (Starya Süresi) Nedir?
Laytime, geminin yükleme veya tahliye için limanda ücretsiz olarak beklemek zorunda olduğu süredir.
Bu süre boyunca gemi sahibi herhangi bir ek ücret talep edemez.
Laytime süresi charter party sözleşmesinde önceden belirlenir.
Demurrage (Sürastarya) Nedir?
Laytime süresinin aşılması halinde sürastarya süresi başlar.
Bu durumda geminin limanda fazladan bekletilmesi nedeniyle gemi sahibine ödenen tazminata Demurrage (Sürastarya Ücreti) adı verilir.
Kısacası:
- Laytime = Ücretsiz bekleme süresi
- Demurrage = Ücretli bekleme süresi
olarak özetlenebilir.
Geçerli Bir NOR İçin Gereken Şartlar
Bir NOR'un geçerli kabul edilebilmesi için genellikle:
- Geminin limana ulaşmış olması,
- Operasyon için fiziksel olarak hazır olması,
- Yükleme veya tahliye yapabilecek durumda bulunması,
- Sözleşmede belirtilen şartları karşılaması
gerekmektedir.
Geminin hazır olmadığı bir durumda verilen NOR geçersiz sayılabilir.
NOR Verildikten Sonra Ne Olur?
NOR'un verilmesi ve kabul edilmesiyle birlikte zaman hesabı başlamış olur.
Eğer sonrasında meydana gelen gecikmeler:
- Yük sahibinden,
- Kiracıdan,
- Terminalden,
- Liman operasyonlarından
kaynaklanıyorsa bu süreler laytime ve demurrage hesaplarında dikkate alınabilir.
Bu nedenle NOR, zaman sorumluluğunun hangi tarafta olduğunu belirleyen en önemli belgelerden biridir.
NOR Geçersiz Olursa Ne Olur?
Geçersiz bir NOR ciddi ticari sonuçlar doğurabilir.
Eğer gemi aslında hazır değilken NOR verilmişse:
- Laytime başlamayabilir.
- Demurrage talebi reddedilebilir.
- Gemi sahibi zarar görebilir.
- Taraflar arasında hukuki uyuşmazlıklar ortaya çıkabilir.
Bu nedenle NOR'un doğru zamanda ve eksiksiz şekilde düzenlenmesi gerekir.
NOR ve Statement of Facts İlişkisi
Statement of Facts (SoF) belgesinde NOR'un verilme ve kabul edilme zamanı kayıt altına alınır.
Daha sonra:
- Laytime hesaplamaları,
- Demurrage hesaplamaları,
- Dispatch hesaplamaları
bu kayıtlar dikkate alınarak yapılır.
Bu nedenle NOR ve Statement of Facts belgeleri birbirini tamamlayan önemli evraklardır.
Sonuç
Notice of Readiness (NOR), geminin yükleme veya tahliye operasyonlarına hazır olduğunu bildiren resmi bir denizcilik belgesidir. Laytime ve demurrage hesaplamalarının başlangıç noktası olması nedeniyle deniz ticaretinde büyük öneme sahiptir. Geçerli şekilde düzenlenen bir NOR, gemi sahibi ile kiracı arasındaki zaman sorumluluklarının belirlenmesinde temel rol oynamaktadır.
NOR Örneği
Yorum Gönder